Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/layouts/blocks/header.php on line 32
Friday
Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/layouts/blocks/header.php on line 33

Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/layouts/blocks/header.php on line 33

Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/layouts/blocks/header.php on line 33
, Nov 24th

Last update:
Warning: strtotime(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/libs/ja.template.helper.php on line 472
06:34:54 AM GMT


Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/utilities/date.php on line 198
You are here: Αποψεις Αρθρα

Warning: strtotime(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/utilities/date.php on line 56

Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/utilities/date.php on line 198

Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/utilities/date.php on line 198

Warning: Parameter 3 to mb_videobot() expected to be a reference, value given in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/event/dispatcher.php on line 136

Αρθρα


Warning: Parameter 3 to mb_videobot() expected to be a reference, value given in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/event/dispatcher.php on line 136

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΨΕΜΑ. ΓΡΑΦΕΙ Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΜΑΛΟΣ

E-mail Εκτύπωση PDF

Στον τόπο που αναφύεται η Φαιδρά Πορτοκαλέα, όσον αφορά την πολιτική ενόραση και τον αναπτυξιακό σχεδιασμό, προσλαμβάνοντας μάλιστα εμβληματική θέση, μετά τις κραυγαλέες υποθέσεις του Λυρικού Θεάτρου, που επιλέχθηκε να κατασκευαστεί σε οικόπεδο που …δεν υπήρχε και της επιλογής του οικοπέδου του νέου νοσοκομείου σε θέση που υπήρχαν δέκα τουλάχιστον πηγάδια αλλά και του νέου Δικαστικού Μεγάρου, που επελέγη να κατασκευαστεί σε θέση που είναι αδύνατη η προσβασιμότητα, έρχεται να προστεθεί η υπόθεση της αξιοποίησης του χώρου του παλαιού νοσοκομείου.

Η ρήση του Λομβέρδου «το παραχωρώ και για ένα ευρώ» φαίνεται ότι λειτούργησε μεθυστικά για τους τοπικούς άρχοντες, και αφού ζαλίστηκαν, όπως η Πυθία, όταν εισέπνεε τους καπνούς από τους ανθούς δάφνης και βρώμης, αποφάσισαν να το διεκδικήσουν. Στους τοπικούς άρχοντες, προστέθηκαν και άλλοι ανακράζοντας «δώσε και σε μένα μπάρμπα» και έτσι κατέληξε το γαϊτανάκι…κουτσοί, τυφλοί στον άγιο Παντελεήμονα, να διεκδικούν το χώρο του παλαιού νοσοκομείου.

Γιατί και πώς να αξιοποιηθεί.

Άλλοι τον θέλουν για να στεγαστούν αστυνομία και πυροσβεστική, άλλοι για κέντρο υγείας αστικού τύπου και άλλοι για να δημιουργηθούν δομές κοινωνικής πρόνοιας.

Που αγαπητοί μου;; Σε ένα κτήριο το οποίο είναι….ΑΥΘΑΙΡΕΤΟ. Δεν έχει άδεια. Και αυτό είναι γνωστό σε όλους. Ποιος και με τι χρήματα να το νομιμοποιήσει; Και άντε το νομιμοποιεί; Είναι κατάλληλο για χρήση ένα ταλαιπωρημένο κτίριο της δεκαετίας του 50 να στεγάσει σύγχρονες υπηρεσίες; Όχι βέβαια. Ο Δήμος έχει τα χρήματα για να το επισκευάσει, αν είναι εφικτή η επισκευή; Όχι βέβαια. Μπορεί να το εντάξει σε κάποιο συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα της Ε.Ε; Όχι βέβαια, από τη στιγμή που δεν έχει άδεια. Και η αστυνομία που ισχυρίζεται ότι διαθέτει 9 εκατομμύρια ευρώ, τα διαθέτει ακόμα;;; Τα διέθετε σίγουρα στο παρελθόν, τα διαθέτει όμως και σήμερα όταν τα ταμεία του κράτους είναι…άδεια;;; Και ποιος θα βγάλει άδεια σε ένα χώρο, που σύμφωνα με τον πολεοδομικό σχεδιασμό θεωρείται χώρος…πρασίνου;;;;

Όσον αφορά το κέντρο υγείας αστικού τύπου και τις κοινωνικές υποδομές, ήταν σκέψεις όταν τα δημοσιονομικά του κράτους δεν είχαν …υποστεί κρίση. Σήμερα όμως με τι προσωπικό να λειτουργήσουν, όταν δεν προσλαμβάνεται προσωπικό για να λειτουργήσει με επάρκεια το νέο νοσοκομείο.

Τραγέλαφος πραγματικά. Διεκδικούμε έναν χώρο, χωρίς να έχουμε αποφασίσει πώς να τον αξιοποιήσουμε και κυρίως με τι χρήματα και για ποιο σκοπό.

Σταματήστε να λέτε ψέματα στους πολίτες. Πείτε τους την αλήθεια και αφού προηγουμένως έχετε κατασταλάξει στο τι θέλετε.


Warning: Parameter 3 to mb_videobot() expected to be a reference, value given in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/event/dispatcher.php on line 136

Γεράσιμος Μαρκοράς: Ένας μεγάλος εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής. ΓΡΑΦΕΙ Η ΤΖΕΜΑ ΔΕΣΥΛΛΑ.

E-mail Εκτύπωση PDF


Γεράσιμος Μαρκοράς.. Μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Κέρκυρας, της Επτανησιακής Σχολής, των τεχνών και των γραμμάτων.. Ο ποιητής του περίφημου «Όρκου», ένθερμος υποστηρικτής της δημοτικής και ένας από τους ανθρώπους τους οποίους αγωνίστηκαν όσο λίγοι ώστε τα Επτάνησα να ενωθούν με την Ελλάδα. Ένας άνθρωπος εσωστρεφής και πολύ μετριόφρων, μα ταυτόχρονα, διέθετε δυναμική πένα και συναρπαστικό λόγο. Η ποίησή του σημάδεψε ανεξίτηλα την πορεία της Επτανησιακής Σχολής ειδικότερα και της Νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Συνήθιζε να περνά τα απογεύματά του στα καφενεία του Λιστόν μαζί με τους φίλους του-τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της εποχής όπως ήταν ο Μαβίλης και ο Πολυλάς- ενώ λάτρευε τις βόλτες με την άμαξα στο Αχίλλειο και το Κανόνι.. Δεν περπατούσε και τόσο συχνά καθώς μία ενοχλητική κήλη που είχε τον ταλαιπωρούσε συχνά, εμποδίζοντάς τον να διανύει μεγάλες αποστάσεις πεζός. Η μαγευτική όμως κερκυραϊκή φύση τον γοήτευε βαθιά χωρίς ποτέ να κρύψει την αγάπη του για το καταπράσινο νησί των Φαιάκων. Το πολυπολιτισμικό σκηνικό της Κέρκυρας εκείνη την εποχή διαμόρφωσε με τον καλύτερο τρόπο την προσωπικότητα του Γεράσιμου Μαρκορά. Μεγάλη του αδυναμία, ασφαλώς, ήταν το ωραιότερο και τελειότερο καλλιτεχνικό είδος, η όπερα. Ήταν τακτικός θαμώνας του θεάτρου San Giacomo της Κέρκυρας όπου και παρακολουθούσε τις αγαπημένες του όπερες, ενώ οι συνθέτες Ξύνδας, Λιμπεράλι και Λαμπελέτ ήταν στενοί του φίλοι. Η όψη του ήρεμη και συμπαθητική. Ψηλός, παχουλός, με μία μακριά γενειάδα στο ήρεμο πρόσωπό του.. Ησυχαστήριό του, το σπίτι του στο χωριό Στρογγυλή.. Μέσα από την ποίησή του απελευθέρωνε με το δικό του τρόπο τις σκέψεις, τις ιδέες και τα συναισθήματά του.

Ο Γεράσιμος Μαρκοράς γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1826. Η οικογένειά του ήταν μία από τις παλαιότερες αριστοκρατικές οικογένειες της Κέρκυρας, ιταλικής καταγωγής. Σύμφωνα με την παράδοση, η οικογένεια έφτασε στον ελλαδικό χώρο στα μέσα του 15ου αιώνα και αρχικά εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο. Σιγά-σιγά η οικογένεια εξελληνίστηκε πλήρως, αποκτώντας παράλληλα το ορθόδοξο δόγμα. Ο πρώτος Μαρκοράς ο οποίος αναφέρεται, κατείχε το αξίωμα του ιππότη. Αναφέρονται επίσης ο Ιωαννίκιος Μαρκοράς, ο οποίος ήταν μεταφραστής των έργων του Αριστοτέλη, και ασφαλώς, ο πατέρας του Γερασίμου Μαρκορά, Γεώργιος, ο οποίος υπηρετούσε το Ιόνιο Κράτος ως εισαγγελέας. Μητέρα του ήταν Μαρίνα Βλασσοπούλου, επίσης αρχοντικής γενιάς. Είχε επίσης δύο αδέλφια, το Σπύρο Μαρκορά ( οποίος ήταν ο πρωτότοκος και ζούσε ως πρόξενος στο Λονδίνο) και το Στέλιο, το μικρότερο παιδί της οικογένειας, ο οποίος υπηρετούσε από νεαρή ηλικία τις τέχνες και τα γράμματα. Η οικογένεια ήταν επίσης γραμμένη στο περίφημο Libro dOro της Κέρκυρας, διαθέτοντας οικόσημο.

Ο ίδιος ήταν τόσο ταπεινός και μετριόφρων που συνήθιζε να λέει για τον εαυτό του: «Όταν σας ειπώ ότι εγεννήθηκα το 1826 στην Κεφαλωνιά, όπου ο πατέρας μου έμενε σαν εισαγγελέας εφτάμιση χρόνια, ότι εμπήκα στο Κερκυραϊκό Γυμνάσιο σαν ήταν διευθυντής πρώτα ο Οριόλης και μετά ο Κάλβος, ότι τα 1849 επήγα με τον αδελφό μου Σπύρο στην Ιταλία για να σπουδάξω Νομικά, ότι κατόπι από δυο χρόνια ξαναγύρισα στην πατρίδα μας εξ αιτίας όπου απέθανε ο πρωτότοκος αδελφός μου Στυλιανός κι ο πατέρας μου απέμεινε μόνος του, ότι έλαβα εδώ το δίπλωμα, ότι δεν άνοιξα από τότε κανένα νομικό βιβλίο, ότι έγραψα κάπου-κάπου στίχο, είναι όσα ημπορώ να σας γράψω για το άτομό μου. Δεν επιθυμώ να δημοσιέψετε ότι ελάβατε από με τέτοιες ασήμαντες πληροφορίες».

Το 1849 ο Γεράσιμος Μαρκοράς μετέβη στην Ιταλία, και συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο της Παβίας για να σπουδάσει την επιστήμη της εποχής, τη Νομική. Στο ίδιο Πανεπιστήμιο είχε φοιτήσει λίγα χρόνια πριν και ο μέντοράς του Διονύσιος Σολωμός. Όλοι οι γόνοι των αριστοκρατικών οικογενειών της εποχής στέλνονταν στην Ιταλία για να σπουδάσουν Νομική ή Ιατρική. Ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια, ο Μαρκοράς δοκίμαζε δειλά-δειλά να γράφει ορισμένους στίχους άλλοτε στα ελληνικά και άλλοτε στα ιταλικά. Είχε επηρεαστεί ιδιαίτερα από τη γραφή του Αλεσάντρο Μαντσόνι, ο οποίος θεωρείται ο σπουδαιότερος ίσως λογοτέχνης της Ιταλίας. Χαμένος στους λαβύρινθους της ξένης λογοτεχνίας ο νεαρός Μαρκοράς απέκτησε την πρώτη του επαφή με τα γράμματα και την ποίηση. Επίσης, η διατήρηση των επαφών του με τους φίλους του από την Κέρκυρα δημιούργησαν μέσα του ένα κράμα σκέψεων, ιδεολογιών και εμπνεύσεων. Το πολιτικό και καλλιτεχνικό υπόβαθρο που διέθετε η Ιταλία τότε ήταν αρκετό για να επηρεάσει τη σκέψη και τα πολιτικά ερεθίσματα του Μαρκορά. Ο αιφνίδιος όμως θάνατος του αγαπημένου του αδελφού Στέλιου από φυματίωση στις 29 Απριλίου 1851 ανάγκασε το νεαρό Γεράσιμο να επιστρέψει στην Κέρκυρα. Ο θάνατος του νεότατου αδερφού του τον συγκλόνισε βαθιά.. Ο Στέλιος Μαρκοράς ήταν ένας πολλά υποσχόμενος νέος στο χώρο των τεχνών και των γραμμάτων, ο θάνατος όμως δεν τον άφησε να συνεχίσει το πρώιμο αλλά αξιόλογο έργο του. Ο Μαρκοράς θα αργήσει πολύ να ξεπεράσει το χαμό του αδελφού του. Συνέχισε τις σπουδές του στην ακμάζουσα Ιόνιο Ακαδημία, λαμβάνοντας το πτυχίο του στη Νομική (μία επιστήμη όμως την οποία ποτέ δε υπηρετήσει και δε θα αγαπήσει πραγματικά). Είχε την τύχη να έχει καθηγητή τον ποιητή Ανδρέα Κάλβο, μία εξαιρετικά σημαντική αν και κάπως παρεξηγημένη προσωπικότητα της Επτανησιακής Σχολής. Η αυστηρή όμως επιστήμη της Νομικής τον πνίγει.. Η πραγματική του αγάπη είναι η ποίηση. Εκείνη την εποχή η Κέρκυρα ήταν το κέντρο των τεχνών και των γραμμάτων. Γύρω από την πανέμορφη πλατεία, τη Σπιανάδα, υπήρχαν όλα τα καλλιτεχνικά κέντρα της εποχής: Η Ιόνιος Ακαδημία (το πρώτο ελληνικό Πανεπιστήμιο, το οποίο έκλεισε τις πύλες του αμέσως μετά την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα), η Αναγνωστική Εταιρεία Κέρκυρας (το πρώτο πνευματικό ίδρυμα της Ελλάδας), η Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας και στη συνέχεια η Φιλαρμονική Εταιρεία Μάντζαρος και πολλά άλλα πνευματικά ιδρύματα χάριζαν στην Κέρκυρα μοναδική μορφωτική αίγλη. Βρισκόμαστε άλλωστε στο ζενίθ της Επτανησιακής Σχολής, της οποίας ο Μαρκοράς αποτελούσε σημαντικότατο εκπρόσωπο. Ας δούμε όμως αναλυτικότερα ποια ήταν η Επτανησιακή Σχολή και ποιο το πολιτικό υπόβαθρο της εποχής.

Η Επτανησιακή Σχολή αναδύθηκε στα νησιά του Ιονίου πολύ νωρίτερα από την εποχή του Σολωμού (ο οποίος θεωρείται ο κυριότερος εκπρόσωπός της) και συγκεκριμένα στη Ζάκυνθο, ως απόρροια της έλευσης κρητών προσφύγων στο νησί μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Οθωμανούς το 1669. Οι Κρήτες μετέφεραν στα Επτάνησα την αγάπη τους για την τέχνη και τα γράμματα (ας μην ξεχνάμε άλλωστε την προσφορά του κρητικού θεάτρου) ενώ το πνευματικά εύφορο κλίμα της Ζακύνθου δεν άργησε να αφομοιώσει γοργά και λαίμαργα την κουλτούρα και τις ιδέες των ανθρώπων αυτών. Η Ζάκυνθος άλλωστε διέθετε ένα ομοιόμορφο αστικό στοιχείο σε αντίθεση με την αριστοκρατική Κέρκυρα. Παράλληλα, οι ξένες διαδοχικές κατακτήσεις στα Επτάνησα δημιούργησαν ένα ιδιόμορφο περιβάλλον το οποίο δε συναντάται σε καμία άλλη περιοχή του ελλαδικού χώρου. Το ρεύμα αυτό δεν άργησε να μεταφερθεί και στην πρωτεύουσα των Επτανήσων, την Κέρκυρα, όπου και ρίζωσε.

Οι επιρροές αυτές, σε συνδυασμό με τις ριζοσπαστικές ιδέες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, της Ιταλικής κουλτούρας αλλά και της Γαλλικής Επανάστασης δημιούργησαν το πρώτο πνευματικό, ελληνικό κίνημα, αυτό της Επτανησιακής Σχολής. Επιπρόσθετα, η δίψα για ένωση με την Ελλάδα, η πίστη στη δημοτική γλώσσα και τα πρώτα επαναστατικά σκιρτήματα στην ηπειρωτική Ελλάδα, ζύμωσαν την ιδεολογία και το χαρακτήρα της Επτανησιακής Σχολής. Η λαχτάρα και ακόρεστη επιθυμία για αποτίναξη του αγγλικού ζυγού από τις πλάτες των Ιονίων Νήσων και η ελπίδα ότι η ένωση θα επέφερε πραγματική ελευθερία στο λαό των Επτανήσων, ωθούσαν τους εκπροσώπους της Σχολής να αποτυπώνουν μέσω της πένας τους φλογερά ποιήματα αλλά και δοκίμια. Ο λαός είχε κουραστεί πλέον από τους κατακτητές, ελπίζοντας πως η ένωση με τους ομοεθνούς τους θα ήταν η πραγματική λύτρωση για αυτούς. Τα έργα των λογοτεχνών φούντωναν τη φλόγα αυτή κάνοντας την ιδέα της ένωσης να φαντάζει κάτι το πραγματικά επαναστατικό.

Ο Μαρκοράς λοιπόν γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα σε αυτόν τον πνευματικό οργασμό. Ήταν επόμενο λοιπόν να δεχτεί τα ερεθίσματα αυτά και να τα καλλιεργήσει περαιτέρω με μεράκι και αγάπη. Το 1852 άρχισε μετά από συμβουλή του Σολωμού τη μετάφραση της Ιλιάδας την οποία όμως εγκατέλειψε όταν είδε το έργο του Πολυλά, το οποίο αναγνώρισε ως ανώτερο. Από το 1853 και μετά ο Μαρκοράς ξεκίνησε να μεταφράζει έργα του Σίλλερ και του Όμηρου. Μέσω της μετάφρασης άλλων έργων αποκτά νέα ερεθίσματα στη λογοτεχνία τα οποία «προετοιμάζουν», θα λέγαμε, το έδαφος για την ποιητική του «έκρηξη» που θα ακολουθήσει. Ο Μαρκοράς έκρυβε ακόμα καλά το ταλέντο του… Διάβαζε πάρα πολύ ενώ ήταν ανοιχτός σε νέες ιδέες. Τα ποιήματά του θα μπορούσαμε να πούμε ότι φέρουν στην επιφάνεια έναν δυναμικό χαρακτήρα τον οποίο ο Μαρκοράς δεν εξωτερίκευε συχνά.

Επηρεασμένος από τη ρευστή πολιτική σκηνή και από την καλλιτεχνική και πνευματική άνθηση της περιόδου, ίδρυσε μαζί με τις εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής τη Φιλολογική Σχολή η οποία υποστήριζε μεταξύ άλλων, ότι ήταν επιτακτική ανάγκη να απαλλαχτεί η ελληνική γλώσσα από τους ξύλινους τύπους της αρχαίας, δίνοντας ώθηση στη δημοτική ως γλώσσα του λαού. Η δύσκαμπτη και ακατανόητη από το λαό αρχαίζουσα έπρεπε να αντικατασταθεί από τη φρέσκια και κατανοητή από όλους δημοτική. Συνοδοιπόροι του στη Σχολή αυτή ήταν οι Ι. Πολυλάς, Ν. Μακρής, Ι. Ρινόπουλος, Κ. Μάνεσης, Ι. Κουαρτάνος και Γ. Καλοσγούρος. Η Σχολή αυτή είχε ως κέντρο της το περίφημο «Καφενείον του Ανανία» στην περιοχή της Γαρίτσας (η ακριβέστερη τοποθεσία μας είναι δυστυχώς άγνωστη). Για να υπερασπιστεί τη χρήση και καθιέρωση της δημοτικής, ο Μαρκοράς έγραψε το σατιρικό ποίημα «Απλή και καθαρεύουσα» (1872). Πίστευε ότι «Η γλώσσα πρέπει να απαλλαγή των τύπων της αρχαίας».

Ο Μαρκοράς λοιπόν γαλουχήθηκε σ’ ένα περιβάλλον πολυπολιτισμικό, δεχόμενος ερεθίσματα από όλες τις προσωπικότητες των τεχνών και των γραμμάτων της εποχής. Αναμφισβήτητα όμως, η μεγαλύτερη επιρροή προερχόταν από το μέντορά του Διονύσιο Σολωμό. Παρ όλα αυτά δεν του έδειξε ποτέ ούτε ένα στίχο από τα πρωτόλειά του.. Φοβόταν, προφανώς, την κριτική του καθώς ο Μαρκοράς ήταν ένας εσωστρεφής και εξαιρετικά χαμηλών τόνων νέος. Ο Σολωμός όμως είχε καταλάβει το ταλέντο του και τον νουθετούσε με προσοχή, προσπαθώντας παράλληλα να τον αποτρέψει από την παγίδα της έπαρσης και της αλαζονείας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί το γεγονός ότι ο Μαρκοράς έγραφε στίχους από μικρό παιδάκι, κάτι το οποίο ήταν απολύτως λογικό αν αναλογιστεί κανείς το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε τις επαφές του πατέρα του με τις προσωπικότητες της εποχής και τις ερασιτεχνικές του απόπειρες στο χώρο της λογοτεχνίας.

Ο Γεώργιος Καλοσγούρος συνήθιζε να λέει για το νησί της Κέρκυρας και τις προσωπικότητές της: «Εκεί, έλεγες ότι στον πρώτο αυτόν σταθμόν της Ελλάδος είχαν συναχθή για να δώσουν ένα λαμπρό προεικόνισμα των ελπίδων του μέλλοντος οι εγκάρδιοι φίλοι της νεανικής ηλικίας του Γεράσιμου Μαρκορά, οι οποίοι με άγιον ενθουσιασμόν και με αφοσίωσιν και λατρείαν έπιναν, ωσάν δροσιάν, τον ήχο του αθάνατου κορυδαλού και εδυνάμωναν καθημερινώς την ψυχήν των με την λατρείαν της αληθείας, της τέχνης και της πατρίδος».

Ώσπου … τα βέλη του θεού Έρωτα χτύπησαν τον νεαρό Μαρκορά. Το 1854 παντρεύτηκε την αρχοντοπούλα Αικατερίνη Δούσμανη, κόρη του Γενικού Γραμματέα Αντωνίου Κόντε Δούσμανη. Μαζί της, απέκτησε ένα αγοράκι, τον Ευστάθιο Μαρκορά, ο οποίος όμως δεν ακολούθησε τα χνάρια του πατέρα του. Προτίμησε να ασχοληθεί με την περιουσία της οικογένειας σαν κτηματίας. Ο Ευστάθιος με τη σειρά του απέκτησε δύο παιδιά, το Γεράσιμο και τη Μαρίνα και στη συνέχεια ακολούθησαν οι δισέγγονες του Γεράσιμου Μαρκορά, Ευσταθία και Αγγελική. Επιστρέφοντας στο Γεράσιμο Μαρκορά, η ευτυχία του δεν κράτησε πολύ. Το 1870 μετά το γάμο τους η νεαρή κοπέλα πέθανε από φυματίωση, αφήνοντας ένα αναπλήρωτο κενό στη ζωή του ποιητή. Έκτοτε ο Μαρκοράς ούτε ξαναπαντρεύτηκε, ούτε συνδέθηκε με άλλη γυναίκα. Προτίμησε να σκεπάσει σιωπηλά τον πόνο και τη θλίψη του…

Ξαφνικά, το 1857 συνέβη κάτι τρομερό το οποίο άλλαξε τη ροή των γεγονότων. Ο δάσκαλος τόσων προσωπικοτήτων, η υπέρτατη μορφή της Επτανησιακής Σχολής, ο Διονύσιος Σολωμός, άφησε την τελευταία του πνοή την 21η Φεβρουαρίου 1857. Ο θάνατός του βύθισε στο πένθος όλα τα Επτάνησα. Η Ιόνιος Βουλή διέκοψε τις συνεδριάσεις της, ενώ όλοι οι εκπρόσωποι της Επτανησιακής Σχολής διοχέτευσαν τον πόνο και τη θλίψη τους σε εκπληκτικά ποιήματα: Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης έγραψε το ποίημα «Η δάφνη και το αηδόνι», ο Γεράσιμος Μαρκοράς το «Πρώτο Ψυχοσάββατο», ενώ ο Ιάκωβος Πολυλάς (ο οποίος ήταν και ο στενότερος φίλος του Σολωμού) συνέθεσε τη «Νεκρική Ωδή» και τον επικήδειο λόγο. Στη συνέχεια, ο Μαρκοράς συνεργάστηκε με τον Πολυλά και τον Κουαρτάνο με σκοπό τη συγκέντρωση και δημοσίευση όλου του ποιητικού έργου του Σολωμού, το οποίο εκδόθηκε τελικά από τον Πολυλά το 1859.

Το 1863 ο Μαρκοράς δημοσίευσε το σατιρικό ποίημα «Λέλεκας και Σπαρτσίνης», το οποίο είναι ένας διάλογος μεταξύ του Άγγλου Αρμοστή των Επτανήσων Στορξ (στην αγγλική γλώσσα ο «λέλεκας») και του Προέδρου της Γερουσίας Καρούσου, που στην Κεφαλονιά είχε το sobriquet- Σπαρτσίνης. Το ποίημα αυτό είναι στην ουσία μία πολιτική σάτιρα κατά των Άγγλων και του συντηρητικού τρόπου διοίκησης των Επτανήσων. Την ίδια περίπου περίοδο, ο Μαρκοράς γράφει άλλο ένα δυνατό ποίημα, το πιο γνωστό του έργο ίσως μετά τον «Όρκο» το οποίο φανέρωνε όλα τα τίμια και πατριωτικά αισθήματά του, τα «Κάστρα μας». Το επαναστατικό για την εποχή του αυτό έργο αναφέρεται στην απόφαση των ‘Άγγλων να παραχωρήσουν μεν τα Επτάνησα στην Ελλάδα, επιμένοντας όμως στην παράλογη άποψη περί κατεδαφίσεως των Φρουρίων του μικρού νησιού Βίδο. Μέσα από το ποίημα αυτό ο Μαρκοράς ξεδίπλωσε όλα του τα πατριωτικά αισθήματα με μοναδικό και συγκλονιστικό τρόπο ξεσηκώνοντας την κοινή γνώμη σχετικά με την άδικη και αλλόκοτη απόφαση της κατεδάφισης. Οι κριτικές που έλαβε για το ποίημα αυτό ήταν πράγματι διθυραμβικές: «Ωραία ποιητική έμπνευσι, που αντανακλά εις τα πλάσματα της φαντασίας το άδολο αίσθημα και το ύψος των εθνικών και κοινωνικών ιδεών, τόσο λαμπρά ώστε αυτό το άσμα θα συναριθμήται με τα πολύτιμα κειμήλια της χριστιανικής ποιήσεως».

Η συντηρητική Αθήνα όμως δεν αναγνώριζε το ταλέντο και την επαναστατική γραφή των Επτανησίων ποιητών. Η χρήση της δημοτικής γλώσσας ήταν για αυτούς κάτι το χθαμαλές και αδιανόητο, και το 1864 το περιοδικό φύλλο «Χρυσσαλίς» επαινούσε μεν το περιεχόμενο των ποιημάτων, θεωρούσε όμως «πτωχήν την Επτανησιακήν Διάλεκτον». Οι Επτανήσιοι ποιητές όμως δεν πτοήθηκαν στιγμή από τα σχόλια των Αθηναίων, και συνέχιζαν να υποστηρίζουν ακράδαντα τη γλώσσα και τη θεματολογία της Επτανησιακής ποίησης. Δε νοούταν άλλωστε η σύσταση και ευημερία ενός έθνους χωρίς γλωσσική ενότητα. Και η αρχαίζουσα γλώσσα σίγουρα δεν ήταν η σωστή επιλογή αν αναλογιστούμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού μιλούσε τη δημοτική γλώσσα. Η αρχαίζουσα απευθυνόταν σε μία μικρή μερίδα του πληθυσμού δημιουργώντας μ’ αυτό τον τρόπο ένα γλωσσικό και συνάμα επικοινωνιακό χάσμα μεταξύ των ανθρώπων της εποχής.

Ώσπου φτάνουμε στο 1857, χρονιά καθοριστική για το ποιητικό έργο του Μαρκορά. Συγκλονισμένος από τις εξελίξεις στην Κρήτη γράφει το καλύτερο και γνωστότερο ποίημά του: Τον περίφημο «Όρκο». Το ποίημα αναφέρεται στη θυσία και τον αγώνα των Κρητών κατά των Οθωμανών και, πιο συγκεκριμένα, στην πυρπόληση της Μονής Αρκαδίου στην Κρήτη το 1866. Η υπόθεση του ποιήματος όμως, κάθε άλλο παρά συνηθισμένη είναι. Ο Μαρκοράς συγκινήθηκε αφάνταστα από την αυτοθυσία των Κρητών, βάζοντας τη φαντασία του να ταξιδέψει και να περιπλανηθεί λίγο παραπέρα. Διαλέγει για ήρωες του ποιήματός του δύο ερωτευμένους νέους. Τι πιο απλό και προσιτό από δύο νέα και ερωτευμένα παιδιά; Σε συνδυασμό με το δυναμικό ιστορικό υπόβαθρο της εποχής, το ποίημα μαγνητίζει τον αναγνώστη από την πρώτη κιόλας στιγμή.

Η Ευδοκία, κορίτσι ορφανό από μάνα και πατέρα, βρίσκεται σε ένα πλοίο μαζί με άλλους πρόσφυγες συμπατριώτες της και κατευθύνεται προς την Κρήτη, μετά από αναγκαστική απουσία τριών ετών. Στο μυαλό της βρίσκεται διαρκώς ο αγαπημένος της, ο Μάνθος, με τον οποίο είναι αρραβωνιασμένη. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού η κοπέλα αναλογίζεται τη μοίρα της και βρίσκει λίγη χαρά στη σκέψη ότι θα συναντήσει επιτέλους τον καλό της. Μεσολαβεί ο χαιρετισμός των προσφύγων στον Ψηλορείτη, καθώς τον αντικρίζουν δακρυσμένοι ξανά μετά από τόσα χρόνια, και στη συνέχεια το θέμα του ποιήματος επιστρέφει στις σκέψεις της Ευδοκίας. Το καράβι φτάνει επιτέλους στα άγια και αγαπημένα χώματα των Κρητών. Η χαρά της κοπέλας όμως κρατά λίγο. Μόλις πατά το πόδι της στο νησί πληροφορείται το γεγονός του ολοκαυτώματος της Μονής του Αρκαδίου, ενώ παράλληλα μαθαίνει ότι ο αγαπημένος της (ο οποίος βρισκόταν στη μονή) τώρα είναι νεκρός.. Η Ευδοκία, μην αντέχοντας να παραμείνει στο πατρικό της (το οποίο είναι ερημωμένο και πλέον της προκαλεί μόνο θλίψη και απόγνωση) πηγαίνει στα ερείπια της Μονής. Εκεί την κυριεύει ο πόνος και η οδύνη, ενώ τα λόγια της μαρτυρούν ακόμα και τώρα όρκους αιώνιας αγάπης, αφοσίωσης και έρωτα προς το Μάνθο. Πώς είναι δυνατόν άλλωστε να ξεχάσει την αγάπη της για αυτόν; Πώς είναι δυνατόν να ξεχάσει τα όνειρα που έκαναν μαζί πριν ο πόλεμος δηλητηριάσει την αγάπη τους; Εκείνη τη στιγμή, ο Μάνθος εμφανίζεται μπροστά της ολοζώντανος σαν λέιψανο. Η μορφή του είναι σχεδόν τρομακτική και αποκρουστική, καθώς είναι νεκρός. Της μιλά όμως τρυφερά, της ορκίζεται πως θα την αγαπά αιώνια ακόμα και αν δε βρίσκεται πια μαζί της στη ζωή και πως θα την προστατεύει όπου κι αν βρίσκεται. Εκείνη, συγκινημένη, πεθαίνει στην αγκαλιά του.. Το τραγικό ζευγάρι δε μπόρεσε να χαρεί τον έρωτά του στην επίγεια ζωή. Βρέθηκαν όμως μαζί στον Παράδεισο…

Το ποίημα αυτό είναι ίσως το πιο συγκλονιστικό έργο του Γεράσιμου Μαρκορά. Ο ποιητής καταθέτει μέσα από το γράψιμό του τα αγνά πατριωτικά του αισθήματα, χωρίς να μολύνεται από ψήγματα σωβινισμού ή κραυγαλέων, ακραίων θέσεων, ενώ ο τρόπος που παρουσιάζει το δυνατό έρωτα των δύο νέων είναι πράγματι συγκλονιστικός. Ο «Όρκος» τυπώθηκε το 1875 στο κερκυραϊκό τυπογραφείο «Κέρκυρα», για άγνωστους λόγους όμως το έργο δεν κυκλοφόρησε, παρά μόνο σε ελάχιστα αντίτυπα, τα οποία μοιράστηκαν σε λίγους στενούς φίλους του Μαρκορά. Το 1899 ο «Όρκος» μεταφράστηκε στα Ιταλικά από τον καθηγητή Πανεπιστημίου Giovanni Canna. O Canna ήταν καθηγητής αρχαίας ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Παβίας (το Πανεπιστήμιο στο οποίο σπούδασε ο Μαρκοράς), ενώ συγχρόνως συνέταξε έναν λόγο υπέρ των προσφύγων της Κρητικής Επανάστασης.

Όπως αναφέραμε, το βασικό μέλημα των εκπροσώπων της Επτανησιακής Σχολής ήταν η διάδοση και επικράτηση της δημοτικής έναντι της δύσκαμπτης και σκονισμένης πλέον αρχαίζουσας. Οι «ατρόμητοι» ποιητές της Επτανησιακής Σχολής επιχείρησαν να ιδρύσουν ένα λογοτεχνικό περιοδικό με στόχο την ανάδειξη των έργων της εποχής και, φυσικά, τη διάδοση της δημοτικής. Ο τίτλος του τολμηρού αυτού έργου ήταν «Εθνική Γλώσσα», το περιοδικό όμως δεν κυκλοφόρησε ποτέ. Την ομάδα συγγραφής αποτελούσαν οι: Κάρολος Μάνεσης, Στέλιος Χρυσομάλλης, Γεώργιος Καλοσγούρος, Νίκος Κογεβίνας, Ανδρέας Κεφαλληνός, Λορέντσος Μαβίλης, Ιάκωβος Πολυλάς και φυσικά ο Γεράσιμος Μαρκοράς. Επίσης, σκοπός του περιοδικού ήταν η γλωσσική και λογοτεχνική ενότητα και η προβολή των Επτανησίων λογοτεχνών. Όμως, οι καιροί για την Κέρκυρα ήταν εξαιρετικά χαλεποί για κάτι τέτοιο (βρισκόμαστε στο έτος 1884 όταν η Κέρκυρα είχε καταντήσει πλέον μία απλή ελληνική επαρχία), και η έκδοση του περιοδικού ήταν αδύνατη.

Παρ’ όλο που ο Μαρκοράς έγραφε χρόνια, η πρώτη επίσημη δουλειά του εκδόθηκε το 1890 στην Κέρκυρα με τον τίτλο «Ποιητικά Έργα». Επίσης, μετά την έκδοση των «Μικρών Ταξειδιών» συνέχισε να γράφει ποιήματα, τα οποία εκδίδονταν στο λογοτεχνικό περιοδικό «Παναθήναια».

Το γλωσσικό ζήτημα πλέον βρισκόταν, ίσως, στην πιο κρίσιμη καμπή του. Το θέμα της γλώσσας ταλάνιζε την Ελλάδα καθώς η κατάσταση είχε αρχίσει να παίρνει πλέον πολιτικές διαστάσεις. Η κάθε γλωσσική παράταξη υποστήριζε τις απόψεις της ένθερμα, ενώ λογοτεχνικά περιοδικά άρχισαν να εμφανίζονται κατά κόρον για να συμπληρώσουν το σκηνικό. Ένα από τα καλύτερα και δημοφιλέστερα λογοτεχνικά περιοδικά της εποχής ήταν ο περίφημος «Νουμάς», δημοσίευμα αμιγώς δημοτικιστικό. Διευθυντής του ιστορικού αυτού περιοδικού ήταν ο Δημήτρης Ταγκόπουλος. Με παρότρυνση του φίλου του Λορέντσου Μαβίλη, ο Γεράσιμος Μαρκοράς δέχτηκε να γίνει συνδρομητής του περιοδικού αυτού. Δε δημοσίευσε όμως ποτέ ποιήματά του στην έκδοση αυτή..

Όπως αναφέραμε, η ζωή του Γεράσιμου Μαρκορά δεν ήταν ούτε κοσμοπολίτικη ούτε κραυγαλέα. Προτίμησε να ζει διακριτικά, αποτυπώνοντας τα συναισθήματα και τους στοχασμούς του πάνω στο χαρτί. Ο πατριωτισμός του, αγνός και αληθινός, δεν παραπατά ούτε στιγμή σε παράλογο σωβινισμό. Παράλληλα, ο σεμνός του χαρακτήρας τον έκανε συμπαθή και προσιτό σε όλους. Το τελευταίο του ποίημα, τη «Βραδινή Γαλήνη», το εμπνεύστηκε ένα ζεστό καλοκαιρινό δειλινό του 1911. Διάβαζε απορροφημένος τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη και η μυστηριώδης και μαγευτική ηρεμία της βραδιάς τον ενέπνευσαν να γράψει το τελευταίο του ποίημα. Στις 28 Αυγούστου του 1911, ο ποιητής του «Όρκου» και τόσων άλλων ποιημάτων άφησε την τελευταία του πνοή στη νησί που αγάπησε και ύμνησε όσο κανείς, την Κέρκυρα. Το έργο του αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής λογοτεχνίας σφραγίζοντας μία ολόκληρη εποχή…

Τζέμα Δεσύλλα

Φοιτήτρια Τμήματος Ιστορίας

Ιονίου Πανεπιστημίου


Warning: Parameter 3 to mb_videobot() expected to be a reference, value given in /home/corfutv/public_html/libraries/joomla/event/dispatcher.php on line 136

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ. ΓΡΑΦΕΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ

E-mail Εκτύπωση PDF

  Οι δημαγωγικές κορόνες των εφοπλιστών, των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών και αμερικάνικων ναυτιλιακών επιχειρηματικών ομίλων, των «tour operators» που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό της κρουαζιέρας και η αναπαραγωγή τους από το πολιτικό προσωπικό μέσα από τα ιδιωτικά και κρατικά ΜΜΕ, για τον πακτωλό των κεφαλαίων που δήθεν θα εισρεύσουν από επενδύσεις και τουρίστες στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην ανάκαμψη και την ανάπτυξη της οικονομίας, στην αποπληρωμή του χρέους και των ελλειμμάτων, στο χτύπημα της ανεργίας, στην αύξηση των θέσεων εργασίας, στη βελτίωση της θέσης των εργαζομένων, δεν έχουν καμία σχέση με τη βάρβαρη αντιλαϊκή πολιτική της ΕΕ, του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ, του ΛΑ.Ο.Σ. που είναι σε εξέλιξη, με ορίζοντα για δεκαετίες ενάντια στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα.
Ωφελημένοι από την αντιλαϊκή πολιτική και σε αυτόν τον τομέα του τουρισμού είναι τα μονοπώλια, οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, οι «tour operators», μέσα από τη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου και σε αυτόν τον τομέα, με το μαζικό διωγμό ναυτεργατών με συγκροτημένα μισθολογικά και εργασιακά δικαιώματα και την αντικατάστασή τους με φτηνότερο εργατικό δυναμικό, με τεράστια κέρδη για την πλουτοκρατία.
Γιατί, στα μεγάλα ωκεανοπόρα κρουαζιερόπλοια με ελληνική ή ξένη σημαία ευρωπαϊκή, αμερικάνικη κ.ά. το ξενοδοχειακό προσωπικό, που ανέρχεται στα 2/3 του συνόλου των εργαζομένων στα πλοία, π.χ. από τους 1.200 οι 800 εργαζόμενοι δεν θεωρούνται ναυτεργάτες - μέλη της οργανικής σύνθεσης των πλοίων, δουλεύουν και ζουν σε άθλιες συνθήκες, σύγχρονοι δούλοι στα υπόγεια διαμερίσματα, κάτω από την ίσαλο των πλοίων, χωρίς να βλέπουν ήλιο μέρες, βδομάδες, ορισμένοι και μήνες, που αμείβονται με τα φιλοδωρήματα των επιβατών!

Αυτός είναι ο εκσυγχρονισμός, η εξελικτική πορεία της βάρβαρης καπιταλιστικής εκμετάλλευσης των εργαζομένων σε αυτά τα τεράστια πλοία με τη χρυσόσκονη και τα χιλιάδες λαμπιόνια. Αυτό το καθεστώς της γαλέρας θέλουν να επιβάλουν οι εφοπλιστές, η πλουτοκρατία και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι με την κατάργηση του «ΚΑΜΠΟΤΑΖ» στα κρουαζιερόπλοια και στην ακτοπλοΐα, για την ένταση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων και την αύξηση των κερδών των εφοπλιστών, των μονοπωλίων.
Τα στοιχεία για τις εξελίξεις στον τουρισμό της κρουαζιέρας για το 2010 και την προοπτική για τα επόμενα χρόνια αποκαλύπτουν τους ανυπόστατους ισχυρισμούς των εφοπλιστών και γενικότερα του κεφαλαίου:
• Στο τέλος του 2010 υπήρχαν 45 γραμμές κρουαζιέρας με έδρα την Ευρώπη, και λειτουργούσαν 132 κρουαζιερόπλοια με χωρητικότητα περίπου 137.100 κλίνες, 66 σκάφη με χωρητικότητα 81.000 κλίνες λειτούργησαν στην Ευρώπη από μη ευρωπαϊκές γραμμές.
• Ακόμα, 5,5 εκατομμύρια κάτοικοι της Ευρώπης έκαναν κράτηση κρουαζιέρας
• Επίσης, 5,2 εκατομμύρια επιβάτες ξεκίνησαν τις κρουαζιέρες τους από ένα ευρωπαϊκό λιμάνι.
Χαρακτηριστικά, σε αυτήν την κατηγορία των ωκεανοπόρων κρουαζιερόπλοιων με ελληνική σημαία έχουν παραμείνει μόνο τα 2 από τα 10 πλοία της εταιρείας «Luis Hellenic Cruises» - τα πλοία «Cristal» και «Calypso» - με σύνολο 565 ναυτεργάτες, από τους οποίους μόνο οι 150 περίπου είναι Ελληνες και αμείβονται με βάση την αντίστοιχη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, ενώ οι άλλοι ναυτεργάτες δουλεύουν σε καθεστώς γαλέρας.

Η προκλητική ενέργεια της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τη στήριξη της ΝΔ να διαγράψει, με νομοθετική διάταξη, την οφειλή του ομίλου «Luis Hellenic Cruises» για τις εισπραχθείσες από τους ναυτεργάτες ασφαλιστικές εισφορές αξίας 19.000.000 δολαρίων προς το ήδη χρεοκοπημένο ΝΑΤ, ενώ την ίδια ώρα προβαίνει σε δραστικές περικοπές στις συντάξεις και στην ήδη υποβαθμισμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του Οίκου Ναύτη, αποτελεί διεθνή άθλια πρωτοτυπία...
Ετσι, ενώ το ΠΑΜΕ, τα σωματεία ΠΕΜΕΝ - «ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ» δίνουν μάχη ενάντια στην κατάργηση του ΚΑΜΠΟΤΑΖ, στην αντεργατική πολιτική της ΕΕ, διεκδικώντας το δικαίωμα στη δουλειά, Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών τους από τον όμιλο της εταιρείας «Luis Hellenic Cruises» και τους άλλους εφοπλιστές στο ΝΑΤ, τα ιδιωτικά και κρατικά ΜΜΕ που ελέγχει η αστική τάξη - με επικεφαλής το ραδιοτηλεοπτικό σταθμό «ΣΚΑΪ» του ομίλου ΑΛΑΦΟΥΖΟΥ και Σία..., με απύθμενο θράσος, που ξεπερνάει τα όρια της γελοιότητας, φωνάζουν, ανεμίζοντας το σκιάχτρο, ότι οι αγώνες των ναυτεργατών και γενικότερα της εργατικής τάξης υπονομεύουν τον τουρισμό! Να πού τους οδηγεί το θράσος τους ...στην αυτογελοιοποίησή τους.
Οι προσπάθειες της αστικής τάξης, του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ να δημιουργήσουν συνθήκες κοινωνικού αυτοματισμού ενάντια στους ναυτεργάτες, γενικότερα ενάντια στους αγώνες των εργαζομένων πέφτουν στο κενό, γιατί αργά, μπορεί και βασανιστικά αρκετές φορές, όλο και περισσότερα εργατικά - λαϊκά στρώματα, μέσα σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης, καταχτούν ταξική πολιτική συνείδηση, πολύτιμο όπλο για την ανασύνταξη και αντεπίθεση του εργατικού κινήματος.
Οικονομικές επιπτώσεις της βιομηχανίας κρουαζιέρας

Ο οικονομικός αντίκτυπος της βιομηχανίας κρουαζιέρας το 2010 περιλαμβάνει τα εξής:
• 35,2 δισ. ευρώ συνολική παραγωγή.
• 14,5 δισ. ευρώ άμεσες δαπάνες από εταιρείες κρουαζιερόπλοιων, τους επιβάτες και τα πληρώματα των πλοίων.
Επιπτώσεις ανά χώρα
Οπως φαίνεται στον πίνακα 1, οι κύριες 6 χώρες αντιστοιχούσαν σε πάνω από 80% των άμεσων οικονομικών σε όλη την Ευρώπη.
Οι τρεις χώρες της Ιταλίας, του Ην. Βασιλείου και της Γερμανίας αντιστοιχούσαν στο 61% των άμεσων ενισχύσεων της βιομηχανίας κρουαζιέρας. Αυτές οι χώρες είχαν συνολική αύξηση 8,7% στις άμεσες δαπάνες σε σχέση με το 2009 και συμμετείχαν γενικά σε όλους τους τομείς της βιομηχανίας:
• Ως μεγάλη αγορά προέλευσης και προορισμού των επιβατών κρουαζιέρας.
• Στη συντήρηση των γραφείων και στην παροχή προσωπικού.
• Στην παροχή υπηρεσιών ναυπηγικής και επισκευής και
στην παροχή και ανεφοδιασμό με καύσιμα των κρουαζιερόπλοιων.
Οι υπόλοιπες τρεις χώρες από τις κύριες 6 έτειναν να επηρεάζονται σε ένα ή δύο από τους μεγαλύτερους τομείς:
• Η Ισπανία είναι κυρίως αγορά προέλευσης και προορισμού, ενώ λειτουργούν και ορισμένα γραφεία.
• Η Γαλλία είναι κυρίως αγορά προέλευσης και προορισμού και επιπλέον έχει υποδομές ναυπηγοεπισκευής.
• Η Ελλάδα είναι κυρίως χώρα προορισμού.

Ο τουρισμός κρουαζιέρας είχε 14,5 δισ. ευρώ σε άμεσες δαπάνες σε όλη την Ευρώπη το 2010. Οπως φαίνεται στον πίνακα 2, αυτά τα έξοδα κατανέμονται ως εξής στους κύριους τομείς:
• Οι επιβάτες κρουαζιέρας και τα πληρώματα ξόδεψαν περίπου 3,1 δισ. ευρώ σε αγορές στις επισκέψεις σε λιμάνια, από τη διαμονή τους μέχρι και τη λιανική αγορά κοσμημάτων, ρούχων και άλλων παρεμφερών προϊόντων.
• Οι δαπάνες των επιβατών περιλαμβάνουν σύντομες εκδρομές, διαμονή σε ξενοδοχεία πριν και μετά την κρουαζιέρα, αεροπορικά ταξίδια και άλλα εμπορεύματα στα λιμάνια επιβίβασης και στάσης.
• Οι δαπάνες των πληρωμάτων συγκεντρώνονταν στις δαπάνες για προϊόντα λιανικής, τρόφιμα και ποτά.
• Μαζί με τα αεροπορικά εισιτήρια, οι επιβάτες ξόδεψαν κατά μέσο όρο 285 ευρώ. Χωρίς τα αεροπορικά εισιτήρια ξόδευαν περίπου 70 ευρώ στις πόλεις των λιμανιών επιβίβασης.
• Κατά μέσο όρο, οι επιβάτες κρουαζιέρας ξόδευαν επίσης 61 ευρώ σε κάθε αποβίβαση σε λιμάνια κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας.
• Κάθε μέλος πληρώματος ξόδευε κατά μέσο όρο 16 ευρώ σε κάθε αποβίβαση κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας.
Αμοιβές εργαζομένων στις γραμμές κρουαζιέρας
Οι ευρωπαϊκές γραμμές κρουαζιέρας δαπάνησαν 1,24 δισ. ευρώ σε αμοιβές εργαζομένων που διέμεναν στην Ευρώπη το 2010, αύξηση 5,1% από το 2009. Αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο 9% των συνολικών δαπανών της βιομηχανίας κρουαζιέρας. Οι γραμμές κρουαζιέρας απασχολούσαν: 5.000 εργαζόμενους στα διοικητικά γραφεία τους και 50.000 ναυτεργάτες στα κρουαζιερόπλοια από τις χώρες της Ευρώπης.
Στον πίνακα 3 φαίνονται τα μερίδια αμοιβών των γραμμών κρουαζιέρας ανά χώρα κατοικίας των εργαζομένων το 2010.
Οι Ελληνες ναυτεργάτες που έχουν απομείνει στα κρουαζιερόπλοια είναι ελάχιστοι, γι' αυτό και δεν περιλαμβάνονται στον παραπάνω πίνακα.
Κύρια ευρωπαϊκά λιμάνια επιβίβασης
Τα κύρια λιμάνια επιβίβασης στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Ευρώπη φαίνονται στον πίνακα 4, με την κίνηση των επιβατών, για την περίοδο 2008 - 2010.
Επιπρόσθετα, στα σημαντικά λιμάνια στη Μεσόγειο όπου καταπλέουν τα κρουαζιερόπλοια ως διερχόμενα, περιλαμβάνονται τα ελληνικά λιμάνια - Σαντορίνη με 758.000 τουρίστες, το Κατάκολο με 66.000, η Μύκονος με 644.000, η Κέρκυρα με 583.000 και το Ηράκλειο με την υπόλοιπη Κρήτη με 444.000 επιβάτες, καθώς και το Κουσάντασι της Τουρκίας με 500.000 επιβάτες.
Ναυπηγοεπισκευή
Η παγκόσμια βιομηχανία κρουαζιέρας δαπάνησε 4,2 δισ. ευρώ, 29% των συνολικών δαπανών της ευρωπαϊκής κρουαζιέρας το 2010. Οι δαπάνες για νέες κατασκευές και συντήρηση μειώθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά κατά 8,5% για το 2010 μετά από 13% μείωση το 2009 (Πίνακας 5).
• Το 86% αυτών των δαπανών κάλυπτε τη δουλειά σε εξέλιξη για την κατασκευή νέων κρουαζιερόπλοιων, ενώ το υπόλοιπο 14% κάλυπτε τη μετατροπή, επανατοποθέτηση, ανακαίνιση και συντήρηση των κρουαζιερόπλοιων.
• Μεταξύ των τεσσάρων κύριων χωρών ναυπήγησης στην Ευρώπη, οι δαπάνες για νέες κατασκευές αυξήθηκαν στη Γερμανία και την Ιταλία το 2010, κατά 9,4% και 12,1%, αντίστοιχα. Οι δαπάνες μειώθηκαν 37% στη Γαλλία και 49% στη Φινλανδία.
Ορισμένα βασικά συμπεράσματα
Το ΚΚΕ δίνει ιδιαίτερη σημασία στις μεταφορές και τον τουρισμό, τόσο με την ξεχωριστή, όσο και με τη διασυνδεδεμένη διάστασή τους, στα πλαίσια της πολιτικής πρότασής του, του διαφορετικού δρόμου ανάπτυξης που προβάλλει και μπορεί να υλοποιηθεί στο πλαίσιο της Λαϊκής Εξουσίας με τη Λαϊκή Οικονομία. Το ΚΚΕ αντιμετωπίζει και τους δύο αυτούς σημαντικούς τομείς της οικονομικής ανάπτυξης από μία τελείως διαφορετική σκοπιά. Από τη σκοπιά της ικανοποίησης των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών και όχι της μεγιστοποίησης των κερδών των μονοπωλιακών επιχειρηματικών ομίλων.
Το ΚΚΕ, τα ναυτεργατικά σωματεία ΠΕΜΕΝ - «ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ» και οι ταξικές δυνάμεις που συσπειρώνει το ΠΑΜΕ στις γραμμές του αποτελούν πολύτιμη δύναμη για την κλιμάκωση των εργατικών - λαϊκών αγώνων, για την αλλαγή του συσχετισμού δύναμης σε πολιτικό επίπεδο και στο εργατικό κίνημα, για την ανατροπή της εξουσίας των μονοπωλίων.
Χρόνια τώρα οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ διακηρύσσουν ότι ο τουρισμός αποτελεί τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας μας. Ποιο ήταν όμως το αποτέλεσμα μιας τέτοιας ανάπτυξης;
• Η πολιτική της ΕΕ, της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ ισχυροποίησε τους μονοπωλιακούς ομίλους, τις ναυτιλιακές εταιρείες κρουαζιέρας, τα μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα και τους TOUR OPERATORS, με επιβάτες στο σύστημα «all inclusive» για την πλήρη απορρόφηση όλων των δαπανών τους μέχρι τα καθημερινά μικροέξοδα.
• Οι εφοπλιστές, σε συνεργασία με αμερικάνικα και ευρωπαϊκά μονοπώλια του τουρισμού της κρουαζιέρας, εκμεταλλεύονται τους ναυτεργάτες, γενικότερα τους εργαζόμενους στον τομέα, αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη ακόμη και στη φάση της καπιταλιστικής κρίσης.
• Ισχυρό πλήγμα δέχτηκαν οι μεταλλεργάτες με μαζική χρόνια ανεργία και φτώχεια, καθώς και η παραγωγή της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Οι δημαγωγικές δηλώσεις της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ ότι θα εισρεύσει πακτωλός δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσα από το ΕΣΠΑ προκαλεί έντονο ενδοαστικό ανταγωνισμό, για το ποιο και πόσο από το κομμάτι της λείας θα «ξεκοκαλίσουν» οι επιχειρηματικοί όμιλοι. Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να περιμένουν παρά μόνο νέα δεινά. Σημειώνουμε ότι ωφελημένοι από το ΕΣΠΑ όπως και από τα προηγούμενα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ) θα είναι κυρίως μονοπωλιακοί επιχειρηματικοί όμιλοι της Γερμανίας, της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως άλλωστε καταγράφεται στην 3ηαλλά και στην 5ηΕκθεση Συνοχής της ΕΕ (2004, 2010). Για εισαγωγές μηχανημάτων και εξοπλισμού, η «διαρροή» κεφαλαίων προς τα ευρωπαϊκά μονοπώλια ανέρχεται στο 42% των δαπανών του ΕΣΠΑ στην Ελλάδα.
• Τα έσοδα από τους 8.000 περίπου ναυτεργάτες, που ήταν ναυτολογημένοι σε κρουαζιερόπλοια, μέχρι την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ/ ΕΕ 1980, όχι μόνο δεν αντικαταστάθηκαν με άλλους πόρους σε αυτόν τον τομέα, αλλά, αντίθετα, ο μαζικός διωγμός των Ελλήνων ναυτεργατών βάθυνε ακόμη περισσότερο τη χρεοκοπία του ΝΑΤ και των άλλων ασφαλιστικών ταμείων των ναυτεργατών.
• Κλιμακώθηκε η επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα και στους μισθούς των ναυτεργατών, γενικότερα των εργαζομένων στον κλάδο του τουρισμού - επισιτισμού κυριάρχησαν οι ελαστικές σχέσεις απασχόλησης, ατομικές συμφωνίες.
• Επιδεινώθηκε η θέση αρκετών μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων στον τουρισμό (ενοικιαζόμενα δωμάτια, μικρά ξενοδοχεία κ.λπ.).
• Δυνάμωσε η άναρχη και ανισόμετρη ανάπτυξη του δυναμικού των ξενοδοχείων, η υψηλή συγκέντρωση των ξενοδοχειακών κλινών σε βάρος των μικρών επιχειρήσεων.
• Είναι ανυπόστατοι οι ισχυρισμοί και ανέφικτοι οι στόχοι που θέτουν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ, για τη συμβολή του τουρισμού της κρουαζιέρας σε ό,τι αφορά την ικανοποίηση των αναγκών της εργατικής - λαϊκής οικογένειας.
• Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ είναι ίδια, πατάει στην ένταση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, στην παροχή νέων προνομίων, επιδοτήσεων και στη μείωση των φορολογικών συντελεστών των μονοπωλίων.
Ο περιβόητος ανταγωνισμός της «ελεύθερης αγοράς», ο σχεδιασμός της τουριστικής ανάπτυξης με κριτήριο την κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων που εκτίναξαν το κόστος στα ύψη, σε συνδυασμό με την αντιλαϊκή επίθεση της ΕΕ και των κυβερνήσεων στα δικαιώματα και το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, έκαναν άπιαστο όνειρο την ανάγκη των διακοπών, της ανάπαυσης και της αναψυχής για τις εργατικές οικογένειες.
Το ΚΚΕ αντιμετωπίζει το λαϊκό τουρισμό και τις μεταφορές ως αυτονόητα κοινωνικά δικαιώματα. Γι' αυτό και καλεί τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα να μη δεχτούν να πληρώσουν την κρίση των μονοπωλίων, όπως ακριβά πλήρωσαν την ανάπτυξη και τα κέρδη τους. Να διεκδικήσουν την κοινωνικοποίηση των μονοπωλίων στον τουρισμό, στις μεταφορές. Η ανάπτυξή τους, ώστε να ικανοποιούν τις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες, προϋποθέτει έναν άλλο δρόμο κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, που θα έρχεται σε σύγκρουση με την ΕΕ, την κερδοφορία των μονοπωλίων και θα έχει στον επίκεντρό του τον εργαζόμενο άνθρωπο. Δρόμο που μπορεί να ανοίξει μια μεγάλη λαϊκή συμμαχία που θα επιδιώξει ριζικές αλλαγές στο επίπεδο της εξουσίας και της οικονομίας.
Μόνο στα πλαίσια της Λαϊκής Εξουσίας, της Λαϊκής Οικονομίας, οι μεταφορές και ο τουρισμός μπορούν να συμβάλουν στην ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών, στην ολόπλευρη ανάπτυξη και αξιοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων, στην ισόρροπη ανάπτυξη όλων των κλάδων της οικονομίας, όπως και του λαϊκού τουρισμού και στο ξεπέρασμα των περιφερειακών ανισομερειών. Να είναι κινητήρια δύναμη για την ανθρώπινη ευημερία και όχι για τα κέρδη των μονοπωλίων.
Πηγή στοιχείων: G. P. Wild (International) Limited and Business Research and Economic Advisors με ανάθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Κρουαζιέρας («ECC» Εκδοση 2011). Στην ανάλυση περιλαμβάνονται τα 27 κράτη - μέλη της ΕΕ και επιπρόσθετα η Ελβετία, η Νορβηγία και η Ισλανδία.


Σπύρος Ραυτόπουλος
Μέλος της Γραμματείας του ΠΑΜΕ Κέρκυρας

 

Σελίδα 52 από 52


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/corfutv/public_html/templates/ja_teline_iii/html/pagination.php on line 135